Voorbereiding is de sleutel
Als ik jou een doos "Schilderen op nummer" geef met een afbeelding van een wolkenlucht, zul je heel makkelijk een fatsoenlijke wolkenlucht kunnen schilderen. Weet je hoe dat komt?
De fabrikant heeft voor jou alvast wat belangrijke hoofdkleuren op maat gemengd. Jij hoeft ze alleen nog maar op de juiste plekken neer te zetten.
Nu komt het: professionele schilders doen al eeuwenlang precies hetzelfde!
- Eerst zetten ze een schets op, dit kun je vergelijken met het maken van de genummerde vakjes.
- Daarna bereiden ze op het palet een aantal hoofdkleuren voor met een paletmes. De volledige aandacht gaat naar het mengen en waarnemen van de kleuren. Na een tijdje liggen er wat bergjes verf, klaar voor gebruik.
- Daarna gaan zij de kleuren op de juiste plekken zetten.
In dit blog laat ik in het kort zien hoe je dit zelf kunt aanpakken. Onderaan de pagina vind je ook een video waarin ik het hele proces laat zien.
Hoofdkleuren kiezen en mengen
Als je een schets gemaakt hebt van je onderwerp, kun je gaan kijken naar belangrijke kleurgroepen op je referentiefoto. Je ziet natuurlijk heel veel verschillende kleuren, probeer daar een beetje doorheen te kijken. Stel jezelf de vraag: welke kleuren zijn handig om te hebben als ik straks ga schilderen.
Hieronder zie je twee foto's waarbij ik zelf een selectie van kleuren heb gemaakt die ik zou mengen. De eerste foto heeft relatief weinig echt verschillende kleuren, daarom denk ik dat zes à zeven kleuren daar volstaan. De andere foto heeft een grotere variatie aan kleuren, daarom zou ik daar iets meer kleuren voorbereiden.
Op de foto hieronder zie je dat ik drie hoofdkleuren heb aangemaakt voor de lucht (het bovenste rijtje). Daaronder liggen drie hoofdkleuren voor de wolken. Er ligt aardig wat verf, maar dat zorgt ervoor dat ik onbekommerd drie uur lang zou kunnen schilderen. Stapeltjes verf drogen namelijk aanzienlijk minder snel uit.
Lucht schilderen
Ik kijk op de foto naar wat er in het algemeen in de lucht gebeurt. Ik heb hier een foto gekozen die geschikt is voor een schilderles voor beginners. Er gebeuren niet al te veel moeilijke dingen, er is vooral een overgang van wat donkerder blauw bovenin naar een heel licht blauw onderin. Die overgang van donker naar licht gaat heel vloeiend en ik laat je graag zien hoe je dit met verf nabootst.
Donkerste blauw
Pak een vrij groot penseel en laad die vol met de donkerblauwe kleur.
Zet deze kleur op de plekken waar dat nodig is. Je kunt de wolken alvast een beetje uitsparen, maar dit is niet noodzakelijk. Je kunt natuurlijk ook de hele lucht eerst een kleur geven en daar later de wolken overheen zetten.
Iets lichter blauw
Weet je nog? We schilderen op nummer. Daarom stappen we voor de volgende zone over naar het net iets lichtere blauw, dat al zo fijn klaarligt op ons palet.
Zet de kleur eerst globaal op de plekken waar hij hoort en smeer het nog niet door het donkere blauw heen. De overgang tussen het donkere en lichtere blauw gaan we pas maken als het lichte blauw overal goed neergezet is.
Overgang maken tussen twee kleuren
Als je het lichtere blauw neer hebt gezet, maak je met je kwast een overbruggingskleur. Je mengt op je palet wat van het lichte blauw met het donkere blauw. Doe dit naast de bergjes verf, zodat je hoofdkleuren verder niet aangetast worden. Je nieuwe mengsel is dus nu een blauw dat tussen het donkere en het lichte blauw in ligt.
Zet de 'tussenkleur' op de grens tussen de twee blauwen op je doek en smeer de boel door elkaar. Houd je kwast daarbij op het doek. Zo is het een fluitje van een cent om een vloeiende overgang te maken.
Lichtste luchtkleuren
Herhaal deze truc met de lichtste kleuren. Zet dus eerst de volgende kleur op je doek, zonder de vorige aan te raken. Daarna maak je een 'tussenkleur' en daarmee smeer je de twee hoofdkleuren door elkaar.
Dan de wolken: let op licht en donker
Je kunt nu de wolken gaan inschilderen. Er bestaan geen regels, maar het is over het algemeen wel handig om wat structuur aan te houden. Ik vind het zelf vaak prettig om bijvoorbeeld eerst met de donkere stukken te beginnen. Je kunt op je foto zoeken naar alle plekken waar je donker neer moet zetten. Dit hoeft natuurlijk niet per se pikzwart te zijn, soms is de donkerste kleur van een wolk natuurlijk nog steeds vrij licht. Hieronder zie je dat ik de donkerste wolkenkleur pak die ik heb aangemaakt voor dit schilderij.
Deze kleur zet ik op de plekken waar dan nodig is. Nu kom je in de fase waarin je niet moet schrikken, dit is de zogenaamde "lelijke fase". Je kunt haast niet geloven dat het nog goed komt. Ga nu nog niet denken dat je iets 'fout' doet. De donkere kleur maakt je schilderij heel lelijk, maar dat komt omdat de logica er nog niet is, je hebt de lichtere kleuren nodig voor een goed geheel. En die lichtere kleuren gaan we in volgende stappen neerzetten.
Ook gebeuren er andere rare dingen. In het donkere gedeelte van de lucht lijkt mijn donkerste wolkenkleur bijvoorbeeld lichter dan in het lichte gedeelte van de lucht. Gewoon niet op letten en stug doorgaan is het motto!
Lichte delen
Daarna kun je met de lichte stukken aan de gang gaan. Vaak vind ik het bij het schilderen van wolken fijn om eerst de donkerste delen te doen, daarna de allerlichtste delen. Je krijgt dan hele rare dingen, zoals je hieronder ziet. Er is een groot verschil tussen het donkerste gedeelte en het lichtste gedeelte. Maak je daar geen zorgen over, in een volgende stap zetten we een tussenkleur neer die ervoor zorgt dat licht en donker gebonden worden.
En dat zie je hier. Licht en donker worden met elkaar gebonden door het toevoegen van een tussenkleur.
Nog iets over het werk op het palet
Vaak gaat het proces op het palet als volgt: je mengt wat hoofdkleuren. In het begin houd je je vooral aan de hoofdkleuren, maar op een gegeven moment ga je kleine aanpassingen maken. Je wilt bijvoorbeeld tussenkleuren hebben om grote verschillen te overbruggen. Of misschien wil je ergens een keer letterlijk wat extra kleur in doen.
Om dit te illustreren heb ik hier een video met een timelapse van mijn palet. Je ziet dat het in het begin nog straks georganiseerd is, maar naarmate de tijd verstrijkt wordt het een steeds grotere variatie (je zou ook kunnen zeggen: Toon-chaos😅)
Kijk de video over het schilderen van wolken op YouTube of PetjeAf:
Reactie plaatsen
Reacties